Pod koniec stycznia 1945 r. dowództwo Armii Czerwonej zaplanowało i przygotowało tzw. operację dolnośląską, która zmierzała m.in. do rozbicia wrocławskiego i drezdeńskiego zgrupowania wojsk niemieckich, broniących się na Dolnym Śląsku i Łużycach, należących do tzw. Grupy Armii „Środek” („Mitte”). W tym samym czasie dowództwo niemieckie planowało wykonać zbieżne uderzenie z północy i południa w skrzydło […]
W dawnej Świdnicy była to bardzo znana firma handlowa zajmująca się detaliczną i hurtową sprzedażą artykułów żywnościowych. Założono ją 1 października 1879 r. Główna siedziba firmy znajdowała się w kamienicy przy dzisiejszej ulicy Kazimierza Pułaskiego 18. Na zapleczu budynku były obszerne magazyny, obecnie w większości wyburzone. Sprzedaż detaliczna odbywała się w kamienicy pod nr 16 […]
Druga połowa XIX wieku to okres gwałtownego rozwoju przemysłu na terenie Świdnicy. Sprzyjało temu zwłaszcza rozpoczęte w 1867 roku niszczenie fortyfikacji przestarzałej już twierdzy fryderycjańskiej. Na obszarze ongiś pod zarządem wojskowym w stosunkowo krótkim czasie powstało kilkadziesiąt mniejszych lub większych fabryk i zakładów, produkujących szeroką gamę towarów. Tylko znikoma ilość tych przedsiębiorstw dotrwała do chwili […]
Pod koniec pierwszej dekady lutego, kiedy to Armia Czerwona rozpoczęła tak zwaną operację dolnośląską, zaczęto spodziewać się, że walki frontowe mogą przenieść się również na teren Świdnicy. W pierwszej kolejności zarządzono więc opuszczenie miasta przez licznie przebywających tu uciekinierów. Wyjeżdżali oni pociągami w kierunku zachodnim przez Jaworzynę Śląską i Wałbrzych oraz południowym przez Dzierżoniów, Kamieniec […]
W lutym 1945 roku Armia Czerwona zbliżała się do Świdnicy. 12 lutego zdobyty został Goczałków, następnego dnia – Strzegom, gdzie wielu tysięcy mieszkańców nie zdążono ewakuować. W Świdnicy, 13 lutego hitlerowskie władze – powiatowe kierownictwo partii narodowosocjalistycznej (NSDAP) – na polecenie dowództwa wojskowego wydało rozkaz o ewakuacji miasta. Brzmiał on następująco: „Świdnica ma być natychmiast […]
Wśród srogiej zimy, 12 stycznia 1945 roku Armia Czerwona przy współudziale jednostek Ludowego Wojska Polskiego rozpoczęła znad Wisły w kierunku Odry wielką ofensywę, która wkrótce przeniosła działania wojenne również na Dolny Śląsk. Zapoczątkowane one zostały przekroczeniem 19 stycznia 1945 r. o godz. 3.00 rano pod Praszką i Gorzowem Śląskim granicy polsko-niemieckiej z 1939 roku Odtąd […]
W Świdnicy przy dzisiejszej ulicy Pionierów Ziemi Świdnickiej zbudowano około 1924 r. kilka domów mieszkalnych przeznaczonych na mieszkania służbowe dla urzędników poszczególnych instytucji. Na rogu ulicy Sprzymierzeńców i ulicy Pionierów Ziemi Świdnickiej stanął dom oznaczony nr 36 i 38, w którym mieszkali urzędnicy kolei państwowych. W suterenie było mieszkanie dozorczyni domu. Jej mąż był ogrodnikiem […]
Pod koniec wojny przebywali w mieście robotnicy przymusowi, jeńcy wojenni oraz więźniowie więzień i obozów koncentracyjnych dziewięciu narodowości: Walonowie, Francuzi, Włosi, Rosjanie, Ukraińcy, Litwini, Estończycy, Czesi i wielu Polaków. Wśród tych ostatnich byli także warszawiacy, którzy przybyli tutaj po powstaniu warszawskim. Dużo też było mieszkańców okolic Częstochowy i Zagłębia Dąbrowskiego, ofiar ulicznych łapanek okupanta. Robotnicy […]
Trzęsienia ziemi zdarzały się też i na Dolnym Śląsku i odczuwane były w Świdnicy. Z zapisków kronikarskich wynika, że 15 września 1590 r. w nocy zatrzęsła się wieża kościelna. Przestraszony strażnik zbiegł z niej myśląc, że się zawali. Wstrząs nie był widać silny, bo o szkodach w mieście kronikarz nie wspomina. Strach pomyśleć, co by […]
Bogactwo i znaczenie gospodarcze Śląska od wieków „zachęcało” sąsiadujące z nim kraje do jego zawładnięcia. Śląsk, a z nim i Świdnica, wielokrotnie zmieniał przynależność państwową. Od 1526 r. stał się jedną z prowincji wchodzących w skład monarchii Habsburgów. Położenie Śląska w pobliżu centrów kulturowych Europy przyczyniało się do szybkiego przenikania do tego regionu różnego typu […]
W dniu 27 maja 1568 r. Franciszek Freund, syn burmistrza Świdnicy, udał się z młodym szlachcicem Hansem von Rasselwitz na biesiadę. Odbywała się ona w domu patrycjusza Hansa Fuchsa na rynku. Z nieznanej przyczyny doszło tam do sprzeczki, a gdy wino rozgrzało obecnych, rozpoczęła się bójka. Zginął w niej rycerz Henryk von Reichenbach, zwany Bieler, […]
750 lat miasta? W dotychczasowej literaturze przyjmowano często, że pierwsza wzmianka o Świdnicy pochodzi z 1220 roku. Wtedy to biskup wrocławski Wawrzyniec miał poświęcić klasztor Franciszkanów. Rzekomo ufundował go w roku 1214 komes Stefan z Wierzbna z synami – Andrzejem, Stefanem i Franciszkiem. 0 tym informowała tablica marmurowa znajdująca się w prezbiterium franciszkańskiego kościoła klasztornego. […]
W czasopiśmie „Neues Lausitzisches Magazin”, w tomie 35 z 1859 roku, opublikowano dokument z roku 1377 wystawiony przez rycerza Heynecke von Czedelicz zwanego von Meyenwalde. W dokumencie tym Heynecke sprzedaje pewną nieruchomość za zgodą „frouwen Agnes herczogine zu der Swidenicz miner gendegen frouwen” (władczyni Agnieszki, księżnej świdnickiej, mojej łaskawej pani). Przez dziesiątki lat zwrot powyższy […]
W tygodniku „Wiadomości Świdnickie” z 09-15 stycznia 2001 roku ukazał się artykuł byłego pracownika Muzeum Dawnego Kupiectwa w Świdnicy, magistra (a wówczas jeszcze również i doktoranta) Sobiesława Nowotnego. Z właściwą mu pewnością siebie twierdził w owym artykule, że ponieważ znamy treść niezachowanego do dziś epitafium księcia świdnickiego Bernarda, które ongiś znajdowało się w kościele w […]
Niektórzy historycy przypuszczają, że prawa miejskie naszemu miastu mogła nadać już w roku 1241 albo w 1242 roku księżna Anna Czeska, córka króla Czech Przemysła Ottokara I. Była wdową po poległym pod Legnicą w bitwie z Mongołami księciu Śląska Henryku II Pobożnym, synową świętej Jadwigi Śląskiej. Krótko sprawowała rządy w imieniu swego najstarszego syna Bolesława […]
Wiele miejscowości nie może wykazać się dokumentem, z którego by wynikało, kiedy zostały założone. Także i dla Świdnicy nie zachował się żaden taki dokument. Trzeba więc przyjąć jakąś prawdopodobną datę umowną jako datę upoważniającą do obchodów jubileuszu miasta. Za świdnickim historykiem doktorem Paulem Gantzerem twierdzić możemy, że w XIII wieku zbiegały się w miejscu dzisiejszej […]
W roku 2000 obchodziliśmy uroczyście 750-lecie naszego miasta. Datę tę przyjęliśmy jako datę umowną, bo dokładnie nie wiemy, kiedy Świdnica stała się miastem. Odnośnie początków naszej miejscowości istnieją różne przypuszczenia. Najbardziej prawdopodobne wydaje się przypuszczenie, że w XIII wieku w miejscu dzisiejszej Świdnicy zbiegały się dwie drogi handlowe prowadzące w kierunku Odry i dalej na […]
Miasto leży na Równinie Świdnickiej nad rzeką Bystrzycą (zwaną dawniej Świdnicką Wodą), na wysokości ok. 245 m n.p.m. w odległości 55 km od Wrocławia i 25 km od Wałbrzycha. Zajmuje powierzchnię 22,4 km2, liczy przeszło 62 tysiące mieszkańców mając największą w woj. wałbrzyskim gęstość zaludnienia równą 2.800 osób/km2. Ślady najstarszego osadnictwa pochodzą z epoki brązu […]
Pierwsza (niepewna) wzmianka o Świdnicy pochodzi z 1243 r., następna z 1249 r. i jest związana z budową kościoła zakonu Franciszkanów pw. „Najświętszej Marii Panny w lesie”. Przypuszcza się, że lokacja Świdnicy nastąpiła ok. 1250 r. Jednak dopiero w dokumencie z 3 września 1267 r. została ona po raz pierwszy wymieniona jako miasto (civitas). Świdnica […]
Świdnica wzmiankowana jest w dokumentach dopiero od r. 1243. Czy istniała wcześniej, nie wiemy. Na pieczęci miejskiej widniał początkowo gryf, a od połowy XV w. – na tarczy herbowej występowały gryf, dzik i dwie korony. Od r. 1966 Świdnica pieczętowała się znów tylko gryfem, a w r. 1999 powrócono do herbu czteropolowego. Przez ponad sto […]
W okresie wczesnego średniowiecza rejon Świdnicy zamieszkiwany był przez słowiańskie (lechickie) plemię Ślężan. Handlowa osada słowiańska istniała tu już w X w., która z czasem nabrała charakteru centrum handlowego. Ok. 990 r. Śląsk został zajęty przez jednoczyciela ziem lechickich, księcia Polan Mieszka I i wszedł w skład państwa Polskiego, w którego skład wchodził formalnie do […]
Po śmierci w 1138 r. księcia Bolesława III Krzywoustego doszło do podziału Polski na dzielnice rządzone przez jego synów. Również Śląsk stał się jednym z księstw dzielnicowych. Pierwszym jego władcą został Władysław II – najstarszy syn Bolesława Krzywoustego. Niestety wkrótce doszło do walk pomiędzy braćmi. W ich wyniku w 1146 r. wygnano z Polski Władysława […]
W sobotę 6 listopada 2010 roku punktualnie o godz. 11 w Muzeum Dawnego Kupiectwa w Świdnicy miała miejsce szczególna uroczystość. Do miasta po przeszło sześćdziesięciu latach wróciły zabytkowy kielich mszalny z 1705 roku oraz równie cenna patena. Sakralne przedmioty zostały wywiezione ze Świdnicy z końcem drugiej wojny światowej przez ostatniego niemieckiego pastora Kościoła Pokoju, Heinza […]
Piątek, 26 marca 2010 r. – otwarcie wystawy malarstwa Kamy Karst w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Cypriana Kamila Norwida przy ulicy Franciszkańskiej 18. Wystawę uroczyście otworzyli Dyrektor Biblioteki Miejskiej, Adriana Miara i Komisarz Wystawy, Andrzej Protasiuk oraz sama artystka. Ekspozycja, składająca się z blisko dwudziestu prac specjalnie przygotowanych na okoliczność wystawy, była pierwszą tak dużą […]
Poniedziałek, 31 sierpnia 2009 r. – wernisaż wystawy czasowej dotyczącej 70. rocznicy wybuchu II wojny światowej w Muzeum Dawnego Kupiectwa w Świdnicy. Oficjalnego otwarcia dokonał dyrektor muzeum, Wiesław Rośkowicz. Na wystawie prezentowane były fotografie, broń oraz pamiątki poświęcone wojnie obronnej Polski w 1939 r.
Piątek, 8 maja 2009 r. – konferencja naukowa „Dawne prawo i jego zabytki na Ziemi Świdnickiej” w Muzeum Dawnego Kupiectwa w Świdnicy. Organizatorami tego wydarzenia oprócz swidnickiej placówki muzealnej było Stowarzyszenie Ochrony i Badań Zabytków Prawa (SOiBZP) oraz Towarzystwo Regionalne Ziemi Świdnickiej (TRZŚ). Zarówno miejsce konferencji jak i jej tytuł zostały wybrane nieprzypadkowo. Okolice Świdnicy […]
W sobotę 28 marca 2009 r. Stowarzyszenie Ochrony i Badań Zabytków Prawa zorganizowało akcję wydobycia i ponownego posadowienia kamiennego krzyża we wsi Modliszów w gminie wiejskiej Świdnica. Celem przedsięwzięcia było lepsze wyeksponowanie obiektu z jednoczesnym zbadaniem i ukazaniem umieszczonego na nim rytu. Krzyż stojący w południowo-wschodnim rogu skrzyżowania drogi wojewódzkiej 379 Wałbrzych-Świdnica z lokalną drogą […]
Piątek, 6 marca 2009 r. – wernisaż wystawy „Carl Gotthard Langhans śląski architekt” w Muzeum Dawnego Kupiectwa w Świdnicy. Wystawę otworzyli wspólnie Wiesław Rośkowicz – dyrektor Muzeum, Jadwiga Makota – komisarz wystawy i dr Jerzy K. Kos – znawca życia i twórczości Carla Gottharda Langhansa. Przed wernisażem w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Świdnicy odbyła się […]
W sobotę 11 października 2008 roku od godz. 9 rano do późnych godzin popołudniowych członkowie oraz sympatycy Stowarzyszenia Ochrony i Badań Zabytków Prawa kontynuowali prace archeologiczne mające na celu odnalezienie kolejnych krzyży kamiennych wmurowanych w zewnętrzne lico muru cmentarnego otaczającego kościół parafialny pod wezwaniem św. Mikołaja w Pszennie. Po 1945 roku wszystkie krzyże uważano za […]
W sobotę 4 października 2008 roku od godz. 9 rano do późnych godzin popołudniowych członkowie oraz sympatycy Stowarzyszenia Ochrony i Badań Zabytków Prawa prowadzili prace archeologiczne mające na celu odnalezienie ośmiu krzyży kamiennych wmurowanych w zewnętrzne lico muru cmentarnego otaczającego kościół parafialny pod wezwaniem św. Mikołaja w Pszennie. Krzyże te, popularnie (i niestety błędnie) określane […]
Sobota, 13 września – czwarty zlot motocyklowy zorganizowany przez świdnicki Klub Red Rider. Impreza cieszyła się wielkim zainteresowaniem. Dla mieszkańców najbardziej widowiskowa była parada ulicami miasta wraz z prezentacją maszyn na świdnickim Rynku oraz pokaz jazdy ekstremalnej i trialowej na Osiedlu Zawiszów.
Świdnica, 10-12 września 2008 r. – trzecie ogólnopolskie spotkanie przedstawicieli placówek muzealnych gromadzących zbiory militarne. Przedsięwzięcie, zorganizowało kierowane przez Stanisława Gabrysia Stowarzyszenie Historyczne „Pamięć i Obronność”, a swoim patronatem objęło Ministerstwo Obrony Narodowej. Sala konferencyjna Urzędu Miejskiego w Świdnicy, ulica Armii Krajowej 47, środa, 10 września 2008 r. godz. 9:20. Prywatne Muzeum Broni i Militariów, […]
Piątek, 1 sierpnia 2008 r. – otwarcie wystawy „Jaworzyna Śląska Miasto Kolei – dawniej i dziś” w Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej. Wystawę otwartą w 64. rocznicę Powstania Warszawskiego uświetniło przedstawienie teatralne Zbigniewa Jerzyny pt. „Iskrą tylko” w wykonaniu teatru BEZDOMNY z Żarowa. Zainteresowani mogli również oglądać stałą ekspozycję muzealną.
Piątek, 27 czerwca 2008 r. – otwarcie wystawy pt. „Krajowidoki Moraw, Sudetów i Śląska” w Muzeum Dawnego Kupiectwa w Świdnicy. Ekspozycja zawierała prace poety, podróżnika i rysownika Bogusza Zygmunta Stęczyńskiego.
Piątek, 9 maja 2008 r., godz. 16:00 – rozpoczęcie Platinum 36. Rajdu Elmot-Remy na świdnickim stadionie OSiR. Trasa rajdu biegła po drogach asfaltowych i liczyła łącznie 520,07 km. Zawodnicy w ciągu dwóch dni przejechali 14 odcinków specjalnych. Zwycięzcą rajdu została francuska załoga Bryan Bouffier i Xavier Panseri w samochodzie Peugeot 207 Super 2000. Zagórze Śląskie, […]
Sobota, 12 kwietnia 2008 r. – rekonstrukcja bitwy sprzed 250 laty na terenie dawnej fleszy jawornickiej przy ulicy gen. Władysława Sikorskiego. Historyczna bitwa miała miejsce w czasie oblężenia Świdnicy w okresie wojny siedmioletniej. Inscenizacji z wiernym odwzorowaniem realiów historycznych przyglądały się rzesze Świdniczan i turystów. W potyczce brało udział 140 żołnierzy pruskich i austriackich. Bitwa […]
Piątek, 28 marca 2008 r., godz. 18:00 – otwarcie wystawy kart do gry „Błogosławieństwo Boże znajdziesz u Cohna. Historia kart do gry na Śląsku” w Muzeum Dawnego Kupiectwa w Świdnicy. Ekspozycja przybliżała wszystkie dziedziny historii kart na Śląsku – od produkcji, poprzez wróżby do hazardu włącznie. Na wystawie można było oglądać większość znanych talii śląskich producentów.
Piątek, 1 luty 2008 r., godz. 18:00 – otwarcie wystawy malarskiej Mariana Ruszkiewicza (1933-2007) „Retrospektywa” w Muzeum Dawnego Kupiectwa w Świdnicy. Ekspozycja zawierała prace z całego okresu twórczości malarza, od „Wizyty Mickiewicza u Chopina” z 1956 r. po niedokończone płótno „Anioł” z 2001 r.
